Bugün 20 Haziran Dünya Mülteciler Günü: Nasıl Yardım Edebiliriz?

20.06.2013

Mülteciler, çoğu zaman kendi hükümetleri tarafından uygulanan zulüm ve insan hakları ihlallerinden korktukları için ülkelerinden kaçmak zorunda kalan insanlardır. Her gün, birçok mağdur, bu ikilemle karşı karşıya kalmaktadır: ülkelerinde kalmaya devam edip güvenliklerini, onurlarını ve hayatlarını mı tehlikeye atmalılar yoksa ülkelerinden kaçıp tutuklanma, tecavüz, istismar veya daha kötüsünü yaşamayı mı göze almalılar?

Başka bir ülkenin güvenliğine ulaşabilmiş kişiler hala daha bir çok sorun ve zorlukla karşılaşabilmektedir. En başta, bu kişiler, resmi olarak sığınma başvurusu yapmak zorundadırlar ve mülteci olarak tanınana veya uluslararası koruma alana kadar uzun bir süre beklemek zorundadırlar. Bazı durumlarda, hükümetlerin sığınma başvurularını değerlendirecek mekanizmaları bile yoktur.

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK), Mültecilerin Statüsüne İlişkin 1951 Cenevre Sözleşmesi’nin kapsamına giren insanları korumak ve yardım etmekle yükümlüdür. Bu Sözleşme, mültecilerin kim olduğunu ve haklarının neler olduğunu  tanımlayan kilit yasal belgedir. Bunun yanı sıra, devletlerin, insan ve azınlık hakları konularındaki yükümlülüklerini tanımlayan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Avrupa Birliği Müktesabatı gibi başka belgeler de mevcuttur.

Kıbrıs’ın kuzeyinde, mültecileri ve haklarını tanımlayan herhangi bir yerel yasa veya mekanizma bulunmamaktadır. Mayıs 2004’ten itibaren Kıbrıs’ta uygulanabilir olan sığınmayla ilgili Avrupa Birliği Müktesabatı, Kıbrıs’ın kuzeyinde askıya alınmış durumdadır. Bu durum, sığınmacılar için ciddi sonuçlar doğurmaktadır ve genel olarak insan haklarına saygıyı yükseltme çabalarını baltalamaktadır. Bu özgül durumdan ötürü, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği sığınmak için Kıbrıs’ın kuzeyine ulaşmış kişilerin onur ve hayatlarını koruma amacıyla Kıbrıslı Türk İnsan Hakları Vakfı ve Mülteci Hakları Derneği ile birlikte  çalışmaktadır.  Kıbrıs’ın kuzeyine gelen bu erkekler, kadınlar ve çocuklar, Evrensel İnsan Hakları Bildirgesi’nin 14. Maddesinde tanımlanan, zulüm karşısında başka bir ülkede sığınma arama temel hakkına sahiptir. Mülteci Hakları Derneği, kaçtıkları ülkelere zorla sınırdışı edilmelerini engellemek dahil olmak üzere sığınmacılara yardım etmek için müdahalelerde bulunmaktadır.

Biz aşağıda imzası bulunan örgütler ise, Dünya Mülteciler Günü sebebiyle, Kıbrıs’ın kuzeyindeki sığınmacı ve mültecilerle olan dayanışmamızı ortaya koyar, onların temel insan haklarına saygı duyulması yönünde ortak çağrı yaparız.

Biyologlar Derneği, Birleşik Kıbrıs Partisi, Cumhuriyetçi Türk Partisi, DAÜ-Sen, Feminist Atölye, Göç Kimlik ve Hak Çalışmaları Merkezi, Gender Advisory Team, Hasta Hakları Derneği, Kuir Kıbrıs, Kıbrıs Türk Tabipler Birliği, Kıbrıs Türk Yöneticiler Derneği, Kıbrıs Türk Öğretmenler Sendikası, Kıbrıs Türk Orta Eğitim Öğretmenler Sendikası, Kasından Yaşama Destek Derneği, Mülteci Hakları Derneği, Management Centre, Post Araştırma Enstitüsü, Sosyal Riskleri Önleme Vakfı, Topumcu Demokrasi Partisi, Toplumsal Cinsiyet ve Azınlıklık Enstitüsü, Yeni Kıbrıs Partisi, YKP-fem